Bir sörveyde nereye bakılır?

Ne bakılır

Karina baştan kıça yandan ışıkla taranır; çatlağın yönü, uzunluğu ve merkezinden yayılıp yayılmadığı kaydedilir.

Neden önemli

Yıldız biçimli çatlak darbe demektir ve altındaki laminatta ayrılma olabilir; düz, ince çatlaklar çoğu zaman yalnız jelkot yorulmasıdır. İkisi arasındaki fark, on binlerce euroluk bir farktır.

Sık çıkan kusurKaide yastıklarının ve vinç sapanlarının bastığı noktalarda yıldız çatlak.

Ne bakılır

Renk farkı, yüzey dokusundaki değişim, boya altında beliren daire ya da dikdörtgen sınırlar aranır; şüpheli bölge nem ölçer ve tokmakla ayrıca kontrol edilir.

Neden önemli

Onarımın kendisi kusur değildir — gizlenmiş olması kusurdur. Bir onarımın nerede, ne zaman ve nasıl yapıldığı, teknenin geçmişi hakkında satıcının anlattığından fazlasını söyler.

Sık çıkan kusurKarina boyasının altına saklanmış, belge ile açıklanmayan onarım.

Ne bakılır

Boya soyulan ve inceldiği bölgelerde jelkot kabarcık açısından incelenir; şüpheli bir kabarcık açılır, içindeki sıvı koklanır ve nem değeri alınır.

Neden önemli

Ozmoz teknenin değerini doğrudan düşürür ve onarımı karinanın soyulup kurutulmasını gerektirir — aylarca süren, teknenin fiyatıyla kıyaslanabilir bir iştir.

Sık çıkan kusurSirke kokulu sıvı içeren, su hattına yakın yoğunlaşmış kabarcık kümesi.

Ne bakılır

Karina, ızgara düzeninde noktalardan nem ölçerle taranır; su hattı, sintine hattı ve gövde geçişlerinin çevresi ayrıca okunur. Değerler karşılaştırmalıdır — mutlak bir "geçti/kaldı" eşiği yoktur.

Neden önemli

Yüksek nem, ozmozun görünür hâle gelmesinden önce başlar. Aynı teknenin farklı bölgeleri arasındaki fark, tek bir yüksek değerden daha çok şey anlatır.

Teknenin suda kaldığı süre kaydedilmeden alınan nem değeri yorumlanamaz.

Ne bakılır

Şüpheli bölgelerde laminat kalınlığı ultrasonik kalınlık ölçerle doğrulanır; metal teknelerde sac kalınlığı ve çukurcuk (pitting) derinliği ölçülür.

Neden önemli

Çelik ve alüminyum teknede sac inceldiğini gözle göremezsiniz. Fiberglasta da onarımın orijinal kalınlığa ulaşıp ulaşmadığı ancak ölçülerek anlaşılır.

Ne bakılır

Su altındaki her gövde geçişi tek tek açılıp kapatılır; vana gövdesi, flanş bağlantısı ve süzgeç kapağı sızdırmazlık açısından incelenir, çevresindeki jelkot çatlak ve onarım izi için taranır.

Neden önemli

Sıkışmış bir vana acil durumda kapanmaz. ABYC, kinistinin monte hâliyle "kolay erişilebilir" olmasını, yani acil durumda hızlı ve güvenli ulaşılabilmesini şart koşar; dolap dibine gömülmüş bir vana bu şartı karşılamaz.

Sık çıkan kusurYıllardır hiç çalıştırılmamış, kolu dönmeyen vana.

Dayanak ABYC H-27 27.5.1 · 27.6.3

Ne bakılır

Vananın gövdeye oturması, takviye plakası, diş kavraması ve iç uçtaki zorlanma izleri incelenir; takım elle zorlanarak oynama aranır.

Neden önemli

Standart, kaporta fitingi ve kuyruk parçası dâhil bütün takımın iç ucuna 30 saniye boyunca uygulanan 227 kg (500 lb) statik kuvvete su girişini durdurma işlevini yitirmeden dayanmasını ister. Sintinede düşen bir alet ya da üstüne basılan bir ayak bu kuvveti üretir.

227 kg · 30 saniye

Dayanak ABYC H-27 27.6.1 · 27.9.1

Ne bakılır

Her bağlantıda kelepçenin bileziğin ötesine oturup oturmadığı, kelepçe genişliği, korozyon ve hortumun sertleşip sertleşmediği kontrol edilir.

Neden önemli

Standart, hortum ucunda en az 0,38 mm (0,015 inç) derinliğinde bir bilezik ya da tırtık bulunmasını ve 12,7 mm (0,5 inç) genişliğinde bir kelepçenin bunun ötesine, hortum ucuyla arasında en az bir kelepçe genişliği kalacak biçimde oturmasını ister. Bileziksiz düz bir boruya sıkılan kelepçe zamanla kayar.

bilezik ≥ 0,38 mm · kelepçe 12,7 mm

Dayanak ABYC H-27 27.9.2

Ne bakılır

Jeneratörün ve klima devrelerinin kendi girişleri, süzgeçleri ve ızgaraları ayrı ayrı incelenir; ızgara açıklığı, deniz canlısı tutunması ve temizlik erişimi kayda geçer.

Neden önemli

Jeneratör çoğu teknede ana makineden fazla çalışır ve devresi o oranda yıpranır. Tıkalı bir klima girişi ise yaz ortasında sistemi durdurur.

Ne bakılır

Tapa sökülür, dişleri ve contası incelenir, gövdeye bağlantısının su sızdırmazlığı değerlendirilir. Karaya çekilmiş teknede sintineden akan suyun rengi ve miktarı kaydedilir.

Neden önemli

Standart, tapanın karada depolamada sintinenin en alçak kalacağı noktada ve kolay erişilebilir olmasını ister. Akan suyun rengi de bilgi verir: yağlı su makine dairesinden, tuzlu su bir gövde geçişinden gelir.

Dayanak ABYC H-27 27.5.4 · 27.7.1

Ne bakılır

Derinlik ve hız transdüserlerinin gövdeye montajı, sızdırmazlığı ve kablo geçişi incelenir; sonradan eklenmiş her ekipmanın açtığı deliğin işçiliği ayrıca değerlendirilir.

Neden önemli

Tekneyi üreten tersanenin açtığı delikler hesaplıdır; sonradan açılanlar çoğu zaman değildir. Takviyesiz açılmış bir delik hem sızdırır hem laminatı zayıflatır.

Ne bakılır

Kalan kalınlık, tutunma ve kabarma değerlendirilir; boyanın kaç kat olduğu ve alt katlarla uyumu kenar bölgelerden okunur.

Neden önemli

Üst üste binmiş uyumsuz katlar bir gün toptan kalkar ve karinanın komple soyulmasını gerektirir. Yeni sürülmüş kalın bir kat ise altındaki her şeyi örter — sörveyde en çok dikkat edilen durumlardan biridir.

Sık çıkan kusurSatıştan hemen önce atılmış tek kat taze boya.

Ne bakılır

Bandın iki bordada da düz ve aynı hizada gidip gitmediği, su hattının teknenin gerçek yüzme çizgisiyle uyuşup uyuşmadığı incelenir.

Neden önemli

Sürekli suyun altında kalan bir su hattı bandı, teknenin tasarımından ağır yüzdüğünü gösterir: eklenen ekipman, alınan su ya da yanlış yük dağılımı. Bandın kaydırılmış olması bunu gizlemek için sık kullanılan bir yoldur.

Ne bakılır

Kaidelerin bastığı noktalar ayrıca incelenir. Yastık altındaki bölge boyasızdır ve çoğu zaman hiç görülmez; sörveyde tekne kaydırılarak ya da ayna yardımıyla bu bölge de kontrol edilir.

Neden önemli

Kaidenin altında kalan bölge karinanın en az bakılan yeridir; çatlak da onarım da en rahat orada gizli kalır. Katodik koruma standardı bile anotların vinç sapanı ve takoz bölgelerinin dışına monte edilmesini ister — o bölgeler gerçekten farklı davranır.

Dayanak ABYC E-2 2.5.5.4

Ne bakılır

Tutunmanın yoğunluğu ve dağılımı kaydedilir; ızgaralar, tünel içi ve pervane çevresi el feneriyle ayrıca taranır.

Neden önemli

Tutunma yalnız hız ve yakıt sorunu değildir: nerede yoğunlaştığı, teknenin ne kadar süredir hareketsiz durduğunu ve boyanın nerede tükendiğini söyler.

Ne bakılır

Gövde, şaft, pervane, dümen ve tahrik ünitesi üzerindeki anotların kalan kütlesi ve açık yüzey alanı değerlendirilir.

Neden önemli

Standart, anot kütlesinin en az iki kontrol arası dönemi — genellikle bir yılı — karşılamasını ister. Akım verebilme yeteneği yüzey alanına, akımı sürdürebilmesi kütlesine bağlıdır; ikisi ayrı ayrı bakılır.

Dayanak ABYC E-2 2.7.1

Ne bakılır

Anotların ne kadar değil, NASIL eridiğine bakılır: düzgün mü, tek yanlı mı, kabuklaşmış mı, yoksa hiç dokunulmamış mı.

Neden önemli

Hızlı ve düzensiz erimiş bir anot, teknede ya da bağlı olduğu iskelede kaçak akım olduğunun ilk işaretidir. Hiç erimemiş anot ise korumanın hiç çalışmadığını, yani bağlantının kopuk olduğunu gösterir. İkisi de bulgudur; ikincisi daha tehlikelidir çünkü tekne korunuyor sanılır.

Sık çıkan kusurYepyeni görünen, üzerinde hiç iz olmayan anot.

Ne bakılır

Korunacak metallerin bonding devresine sürekliliği tekne KARADAYKEN ölçülür; her anodun sisteme tek bağlantı noktası olup olmadığı kontrol edilir.

Neden önemli

Standart, korunacak metallerin anoda karşı direncinin en fazla 1 ohm olmasını ister; bunun üstü sistem başarımını düşürür. Ayrıca pervane şaftları bonding devresine güvenilir süreklilik SAĞLAMAZ — şaft üzerinden koruma varsayımı yanlıştır.

≤ 1 ohm · yalnız karada ölçülür

Dayanak ABYC E-2 2.5.6

Ne bakılır

Su altındaki bronz, paslanmaz ve alüminyum parçaların birbirine ve gövdeye temasları izlenir; yeşillenme, pembeleşme ve gözenekleşme aranır.

Neden önemli

Pembeleşmiş, tırnakla kazınabilen bir pirinç gövde geçişi çinkosunu kaybetmiştir (dezinkifikasyon) ve dayanımı kalmamıştır. Alüminyum gövdede bronz kinistin, pervane ve dümen ayrıca elektriksel olarak yalıtılmak zorundadır.

Sık çıkan kusurPembeleşmiş, tırnakla kazınan pirinç gövde geçişi.

Dayanak ABYC E-2 2.10.3

Ne bakılır

Şaft elle döndürülür, salgı ve eğrilik izlenir; şaft bileziği tipi anot ile pervane arasındaki bölge ayrıca incelenir.

Neden önemli

Eğrilmiş bir şaft yatağı, salmastrayı ve kaplini birlikte yer. Standart, şafta takılan anotların strat yataklarına giden su akışını kısıtlamamasını ister; yanlış yere konmuş bir anot yatağı kurutur.

Dayanak ABYC E-2 2.7.2

Ne bakılır

Şaft yatağın içinde elle yukarı-aşağı zorlanır ve boşluk ölçülür; yatak gömleğindeki aşınma ve kauçuk kanatların durumu kontrol edilir.

Neden önemli

Kaynak standart, yatak-şaft boşluğunu şaft çapına göre tablolar: 50,8 mm (2 inç) şaftta 0,127–0,254 mm, 76,20 mm (3 inç) şaftta 0,178–0,356 mm. Bu aralığın üstü titreşim, altı ise ısınma demektir.

ø50,8 mm şaft → 0,127–0,254 mm

Dayanak ABYC P-6 6.8.1

Ne bakılır

Salmastranın tipi, sızdırma miktarı, körüğünün yaşı ve erişilebilirliği değerlendirilir; salmastra kutusu varsa örgünün değişim boşluğu kontrol edilir.

Neden önemli

Standart, şaft salmastrasının ALET GEREKTİRMEDEN, çabuk ve emniyetli biçimde ulaşılabilir olmasını ister — çünkü suya en hızlı bu noktadan bakılır. Örgü değişimi için şaft kaplinini sökmek gerekiyorsa montaj hatalıdır.

Dayanak ABYC P-6 6.7.1 · 6.7.2

Ne bakılır

Kanat uçlarındaki ezilme, çentik, kavitasyon aşınması ve hatveden sapma incelenir; göbek somunu, kaması ve emniyeti kontrol edilir.

Neden önemli

Dengesiz bir pervane titreşimi doğrudan şafta, yatağa ve salmastraya taşır. Kanat ucundaki küçük bir ezik bile hem verimi düşürür hem kavitasyonu başlatır.

Ne bakılır

Pala kilitten kilide çevrilir, rodun üst ve alt yataklarındaki boşluk elle ölçülür; palanın dolgusu tokmakla taranır ve alt kenarı su boşalması için kontrol edilir.

Neden önemli

Dümen palasının içine giren su kışın donarak palayı çatlatır; rod yatağındaki boşluk büyüdükçe pala oynar ve sonunda rod yorulur. İkisi de karaya çekilmeden anlaşılmaz.

Sık çıkan kusurKaraya çekildikten sonra dümen palasının alt kenarından akan su.

Ne bakılır

Izgara çubukları eğilme, kopma ve deniz canlısı tutunması açısından incelenir; ağzın çevresindeki jelkot, ızgara cıvataları ve sızdırmazlık ayrıca kontrol edilir.

Neden önemli

Su jetli teknede tahrik gövde dibindeki bu ağızdan başlar. Eğrilmiş tek bir çubuk akışı bozup kavitasyona ve verim kaybına yol açar; ızgaradan geçen her yabancı cisim doğrudan impellere gider.

Ne bakılır

Emiş ağzından ayna içine uzanan tünel ile gövdenin birleşimi çatlak ve laminat ayrılması açısından incelenir; ünitenin oturduğu flanş ve cıvataları sızdırmazlık ve korozyon yönünden kontrol edilir. Aynı bölgeye tekne içinden de bakılır.

Neden önemli

Jet ve kıç tahrik sistemleri, emişten tahliyeye kadar bütünleşik oldukları için kinistin şartından muaftır — yani burada bir kinistin YOKTUR. Sızdırmazlığın tek güvencesi bu birleşimdir.

Dayanak ABYC H-27 27.5.1 (istisna 4)

Ne bakılır

İmpeller ve yatakları ünitenin muayene kapağından incelenir; kanat uçlarındaki ezilme, çentik ve kavitasyon aşınması ile impeller–gömlek arası boşluk ölçülür. Ünitenin şaft salmastrası ve yağ seviyesi ayrıca kontrol edilir.

Neden önemli

Bu boşluk büyüdükçe itki düşer ve yakıt tüketimi artar. Değişimi ünitenin sökülmesini gerektirdiği için, boşluğun bugünkü değeri doğrudan yakın gelecekteki bir masraf kalemidir.

Ne bakılır

Nozul ve kepçe kilitten kilide çalıştırılır, mafsal boşlukları ölçülür ve hidrolik silindirler sızıntı açısından izlenir.

Neden önemli

Su jetinde dümen yoktur: yön nozulun dönmesinden, tornistan kepçenin inip akışı öne yönlendirmesinden gelir. Kepçe menteşesindeki aşınma, tornistanda çekiş kaybı olarak görünür — yani manevrada durma mesafesi uzar.

Ne bakılır

Ayna altındaki plakalar, kızakları ve hidrolik pistonları kontrol edilir; her iki plaka da tam kurstan geçirilir.

Neden önemli

Su jetli teknede trim düzeltmesi bu plakalarla alınır. Tek taraflı çalışan ya da sıkışmış bir plaka, seyirde teknenin sürekli bir bordaya yatmasına yol açar.

Ne bakılır

Aynaya cıvatalanan plakanın sızdırmazlığı ve korozyonu incelenir; şaft, egzoz ve kumanda körükleri çatlak, sertleşme ve yaş açısından tek tek kontrol edilir.

Neden önemli

Körük kıç tahrikli teknenin en kritik sarf parçasıdır: yırtıldığında tekne doğrudan su alır ve arada kapatılacak bir vana yoktur. Değişim aralığı üreticinin verdiği süredir; sörveyde son değişimin belgesi aranır.

Sık çıkan kusurDeğişim tarihi belgelenemeyen körük.

Ne bakılır

Alt ünite yağı boşaltılıp rengine ve içinde su/metal talaşı olup olmadığına bakılır; pervane mili elle döndürülüp boşluk aranır, ünite anodu ve boya durumu kontrol edilir.

Neden önemli

Sütlü renkte yağ, keçelerin su geçirdiğini gösterir. Erken yakalanırsa keçe işidir; geç kalınırsa dişli takımı işidir.

Sık çıkan kusurSütlü renkte alt ünite yağı.

Ne bakılır

Gövde ile ünite arasındaki lastik conta çatlak, sertleşme ve şişme açısından incelenir; üzerindeki üretim tarihi okunur ve değişim kaydıyla karşılaştırılır.

Neden önemli

Bu conta gövdedeki en büyük tek açıklığı kapatır ve arkasında vana yoktur. Üreticiler ömrünü yıl olarak sınırlar; tarihi geçmiş bir conta, teknenin sigortasını da tartışmalı hâle getirir.

Sık çıkan kusurÜretim tarihi okunamayan ya da değişim kaydı bulunmayan conta.

Ne bakılır

Birleşim hattı boydan boya izlenir; dolgunun çatladığı, açıldığı ya da pas akıttığı noktalar işaretlenir. Aynı hat tekne içinden, salma sintinesinden de kontrol edilir.

Neden önemli

Buradaki yatay çatlağa denizcilikte "salma gülüşü" denir ve teknenin karaya ya da bir cisme oturduğunun işaretidir. Kozmetik bir dolgu çatlağı ile yapısal bir ayrılmayı ayırt etmek, bu duraktaki asıl iştir.

Sık çıkan kusurBirleşim hattından pas akıtan, kışın yeniden açılan dolgu çatlağı.

Ne bakılır

Salma sintinesindeki somunlar ve pullar korozyon açısından incelenir, sayıları ve erişilebilirlikleri kaydedilir; birinin altında su birikip birikmediğine bakılır.

Neden önemli

Somunun görünen yüzü sağlam olabilir; asıl aşınma laminatın içinde, görünmeyen gövdededir. Yıllarca tuzlu su içinde kalmış bir salma cıvatası, dıştan hiçbir belirti vermeden kesitini kaybeder.

Sık çıkan kusurSalma sintinesinde duran, boşaltılmamış tuzlu su.

Ne bakılır

Tünel ağzı, ızgarası ve çevresindeki jelkot incelenir; tünel içi deniz canlısı tutunması ve boya dökülmesi açısından el feneriyle taranır. Tünelin gövdeye bağlandığı hat çatlak açısından ayrıca izlenir.

Neden önemli

Tünel içi karaya çekilmeden görülemez ve kirlenmesi itkiyi doğrudan düşürür. Sonradan takılmış bir itici tünelinin gövdeye bağlantısı, tersane işi olanla aynı kalitede olmayabilir.

Ne bakılır

Pervane kanatları, göbek somunu ve anot kontrol edilir; mil elle döndürülüp boşluk aranır ve kanatlara dolanmış misina ya da halat aranır.

Neden önemli

İtici pervanesine dolanmış tek bir misina, keçeyi yer ve sonunda dişli kutusuna su alır. Anot da çoğu zaman yıllardır değiştirilmemiş olan anottur.

Ne bakılır

Balık bulucu, hız probu, ek deşarj, kamera ve ilave anot bağlantılarının her biri takviye, sızdırmazlık ve dolgu malzemesi açısından tek tek incelenir.

Neden önemli

Bu delikler teknenin özgün hesabında yoktur. Takviyesiz açılmış, yanlış dolguyla kapatılmış ya da terk edilip üstü boyanmış bir delik, karinada en sık rastlanan gizli kusurlardan biridir.

Sık çıkan kusurTerk edilmiş, içi dolgu ile kapatılıp üstü boyanmış eski transdüser deliği.